شهر توکیو علاوه بر جاذبههای توریستی، همراه با لندن و نیویورک یکی از سه پایتخت مالی بزرگ جهان بهشمار میرود. این شهر و بهطور کلی کشور ژاپن نقش مهمی در عرصه اقتصاد جهانی دارند. بورس توکیو، مستقر در شهر توکیو ژاپن، ارزش بازاری در حدود 8.6 تریلیون دلار دارد و حدود 3800 شرکت نیز در آن پذیرفته شدهاند.
بورس ژاپن مالک بورس توکیو (TSE) است که 2 شاخص اصلی نیکی 225 و تاپیکس را دارد. از سال 2013 میلادی دو بورس رقیب ژاپن باهم ترکیب شدند و تبدیل به یک شرکت هلدینگ به نام گروه بورس ژاپن شدند که فعالیتهای مشترکی را انجام میدهند. از جمله این فعالیتها میتوان به انجام فعالیت در قالب معاملات ابزار مشتقه و اوراق بهادار اشاره کرد. این دو بورس شامل بورس توکیو و بورس اوزاکا میشوند که بورس قدیمیتری است.
فهرست مطالب
تاریخچه بورس توکیو
بورس توکیو قدمتی طولانی دارد و تاسیس آن به 15 می در سال 1878 میلادی برمیگردد. موسس بورس توکیو، وزیر دارایی آن زمان، آقای Shibusawa Eiichi بود. در تاریخ 1 ژوئن سال 1878 کارهای معاملاتی بورس ژاپن آغاز شد. پس از 65 سال از تاسیس آن، این بورس در سال 1943 با 10 بورس محلی در شهرهای مهم ژاپن ادغام شد.
افت بورس توکیو در جنگ جهانی دوم
بازار بورس ژاپن با کاهش شدیدی در مدت کوتاه مواجه شد. یکی از عوامل تاثیرگذار در این کاهش، جنگ جهانی دوم و بمباران ناکازاکی بود که باعث شد کارهای مربوط به بازار جدید متوقف شود. بعدها در 16 می 1949 میلادی، دوباره کار بازار شروع شد. در بازه زمانی بین سال 1983 و 1990 میلادی رشد بورس توکیو (TSE) فوقالعاده بود. قبل از ریزش ناگهانی آن در سال 1990، بورس ژاپن توانست رتبه چهارم بازار سرمایه جهان را بهدست بیاورد.
بورس توکیو در دنیای مدرن
ساختمان کنونی بورس توکیو ژاپن در سال 1988 تاسیس شد و طبقه مربوط به تالار معاملات آن در 30 آپریل همان سال، به دلیل الکترونیکی شدن معاملات بسته شد. بورس ژاپن همزمان با ادامه کار خود، در سال 2000 میلادی پلتفرمی مخصوص معاملات را با نام Test Arrows راهاندازی و روانه بازار کرد. روند پیشرفت تکنولوژی باعث شد تا در سال 2010 یک نرم افزار پیشرفته به نام Arrowhead را در اختیار کاربران سرمایهگذار قرار دهد تا بتوانند با آن کارهای معاملاتی خود را انجام دهند.
سهام بورس ژاپن سه بخش دارد که شامل بخش اول (از سال 1949 و شامل شرکتهای بزرگ)، بخش دوم (از سال 1961 و شامل شرکتهای متوسط) و بخش سوم (از سال 1991 و شامل بازار شرکتهای استارتآپی) میشوند. در یک تقسیمبندی دیگر این بازار شامل پنج بخش است. بخش بازار اصلی (بازارهای اول و دوم)، بازار کمپانیهای استارتآپی (دو بازار Mothers) برای شرکتهای نوظهور مستعد رشد بالا، بازار Jasdaq برای شرکتهای جدید با پتانسیل رشد استاندارد و Tokyo Pro Market برای سرمایهگذارانی که در کار خود حرفهای هستند.
برخی از سرمایهگذاران این دستهبندیها را باعث سردرگمی فعالان بازار بورس ژاپن میدانند، چرا که هر کدام از این بخشها قوانین ویژه خود را دارند. بورس ژاپن ابزارهای متنوعی در اختیار سرمایهگذاران قرار میدهد که شامل سهام، شاخصها، اوراق قرضه، اوراق مشتقه، کالا و ETF. این بازار یکی از متراکمترین بورسها را دارد و بیش از 3700 شرکت در فهرست کمپانیهای بورسی توکیو حضور دارند. ارزش بازار این کمپانیها بیش از 5 تریلیون دلار است.
ساعات فعالیت بورس توکیو
محل قرارگیری ساختمان مرکزی بورس ژاپن در Nihonbashi Kabutocho، بزرگترین منطقه مالی ژاپن و محل تجمع کمپانیهای سرمایهگذاری است. روزهای کاری و ساعات فعالیت بازار بورس توکیو (TSE) از دوشنبه تا جمعه ساعت 09:00 تا 11:30 و 12:30 تا 15:00 است. البته سایر تالارهای معاملاتی در ساعات متفاوتی کار میکنند. تعطیلات بازار اوراق بهادار توکیو نیز مانند سایر رقبای خود در روزهای تعطیل سال است؛ مانند تولد امپراتور، عید سال نو، بنیانگذاری کشور و … است. ظاهرا تعداد این تعطیلیها نسبت به تعطیلات در سایر رقبا کمی بیشتر است.
اهمیت شاخص Nikkei 225 در بورس توکیو
شاخص Nikkei 225 مهمترین شاخص بورس ژاپن و قدیمیترین شاخص در بازارهای مالی آسیا است که از سپتامبر سال 1950 میلادی آغاز به کار کرده است. این شاخص، یک شاخص وزنی است که بر اساس میانگین وزنی مشخص میشود. قیمت این شاخص برابر با وزن سهام 225 شرکت برتر در بازار بورس ژاپن است. شاخص نیکی برابر با شاخص میانگین صنعتی داوجونز در بازار سهام آمریکا است.
در بین سالهای 1975 تا 1985 اسم این شاخص Nikkei Dow Jones Stock Average بود که بعدها معروفترین روزنامه اقتصادی ژاپن به نام Nihon Keizai Shimbun ملقب به Nikkei نام امروزی آن را برای این شاخص در نظر گرفت. این روزنامه اقتصادی ژاپن مسئولیت انتشار و محاسبه این شاخص را دارد. هر ساله ترکیب شاخص نیکی در ماه سپتامبر بررسی میشود و بر اساس آن تغییرات لازم را اعمال میکنند.
از مهمترین کمپانیهای فعال در بازار اوراق بهادار توکیو میتوان شرکت تجهیزات الکترونیک Canon Inc، شرکت معروف سونی سازنده انواع بازیهای ویدیویی، موبایل، دوربین و تجهیزات سرگرمی و کمپانی Toyota شرکت خودروسازی و ماشینآلات معروف را نام برد.
بورس اوساکا (OSE)؛ رقیب بورس توکیو
بورس اوساکا نیز یکی دیگر از مهمترین بورسهای کشور ژاپن است که قدمتی طولانیتر نسبت به بورس توکیو دارد. مکان دفتر مرکزی این بورس در جنوب شرقی پل نانیوباشی است که به آن ساختمان یخبندان میگویند. اولین مبادلات اوساکا به دوره اولیه Edo ژاپن برمیگردد. حدود سال 1652 تا 1673 افسران فئودالی ژاپن، انبارهای خود را در اوساکا تاسیس کردند تا بتوانند برنج مالیاتی خود را در آنجا ذخیره و سپس بفروشند.
یکی از تجار تاثیرگذار برنج، که در اوساکا سرمایهگذاری کرده بود، Yodoya نام داشت و سپس نام بازار این منطقه را Yodoya-Komeichi گذاشتند. این بازار، اولین بازار داد و ستد اوراق بهادار ژاپن محسوب میشود. سپس این بازار در سال 1730 به Domjimaand منتقل شد و اسم آن به بورس Dojima برنج تغییر یافت.
تاسیس بورس اوراق بهادار اوساکا OSE در سال 1878 بود. این بازار بورس یک ابزار خرید و فروش مجاز تحت قوانین مالی و بورس اوراق بهادار ژاپن است. فعالیت این بازار در ارائه امکانات بازار برای معاملات اوراق بهادار، منتشر کردن قیمت سهام، تضمین تجارت عادلانه در اوراق بهادار و مسائل دیگری که به بهرهبرداری از بازار ابزار مبادلاتی مالی مربوط میشوند، است. در سال 2012 بورس توکیو (TSE)، بورس اوراق بهادار اوساکا را خریداری کرد و باعث شد این بورس که قدرت کمتری داشت، دوباره به دوران اوج خود برسد.
شکستن رکورد 30 سال گذشته توسط شاخص بورس توکیو
دوران همهگیری کرونا، دورانی تیره و تاریک بود که باعث انزوا و قرنطینه و حتی مرگ بسیاری از افراد در سراسر جهان شد. مشاهده دقیق آغاز و پیشرفت واکسیناسیون در ژاپن باعث افزایش بهای سهام در این کشور شد. وزارت دارایی ژاپن در سال 2020 اعلام کرد که ارزش سرمایهگذاری در ماه دسامبر به 11 میلیارد دلار رسید که ارزشی بسیار بیشتر از سال قبل داشت.
به دلیل قیمت کم نفت خام، ارزش واردات کاهش یافت و بخاطر تقاضای زیاد نفت از سوی چین صادرات این کشور افزایش یافت. مازاد تجاری ژاپن در مقایسه با سال قبل آن 13 برابر شد و به قیمت 9 میلیارد و 100 میلیون دلار رسید. اما مازاد حساب گردشگری در دوران کرونا 272 میلیون دلار بود که نسبت به زمان قبل از انتشار این بیماری 88 درصد کاهش داشت.
بازار بورس توکیو و زمان انجام معامله در فارکس
تا چند سال پیش سشن آسیا مربوط به بورس توکیو بود، اما اخیرا بورس سیدنی استرالیا نیز به آن اضافه شده است؛ که باعث تغییر سیستم سه سشنی فارکس به سیستم چهار سشنی شده است. آغاز فعالیت بورس توکیوی ژاپن در فارکس از ساعت 09:00 بوده و در ساعت 18:00 به وقت محلی این شهر، فعالیت این بورس به پایان میرسد. ساعت فعالیت این بورس در ایران معادل 03:30 بامداد تا 12:30 ظهر است. یکی از بهترین زمانها برای انجام معاملات، همپوشانی زمانی در سشن آسیا و سشن اروپا است که در ساعت 10:30 تا 12:30 اتفاق میافتد.
بورس سیدنی استرالیا، از دیگر بورسهای مهم آسیا نیز محلی برای انجام معاملات بزرگ در سطح جهان است که آغاز فعالیت خود را در ساعت 07:00 بامداد دارد و در ساعت 16:00 فعالیت آن به اتمام میرسد. معادل این زمان در ایران ساعت 00:30 بامداد تا 09:30 صبح است که در آن بیشترین نوسانات ارز در جفت ارزهای دلار استرالیا مشاهده میشود. به صورت کلی میتوان گفت که سشن آسیا که از سشن توکیو و سشن سیدنی ایجاد میشود از ساعت 00:30 تا 12:30 به وقت ایران فعالیت میکند.
بورس توکیو یکی از تاثیرگذارترین بورسهای آسیا است که هنگام شروع فعالیت آن، نوسانات قابل توجهی در بازار ارز جهانی ایجاد میشود. با این حال برای دسترسی به این بورس نیز مانند دیگر بورسها باید از طریق بروکرهای معتبر و باتجربه استفاده کنید.
آرون گروپس با ارائه ابزارهای معاملاتی مختلف و پس از چندین سال تجربه موفق در بازار داد و ستد آنلاین فرصت انجام معاملات آنلاین را برای همه افراد فراهم کرده است. ما در این بروکر با کسب رضایت بیش از 10 هزار معاملهگر و در اختیار داشتن سهام چندین شرکت از جمله شرکتهای فعال در زمینه طلا، نمادهای مختلفی را به بازار معرفی کردهایم. برای دسترسی به بازارهای فارکس، سهام و ارز دیجیتال میتوانید از خدمات آرون گروپس استفاده کنید.