پالی مارکت (Polymarket) بزرگ‌ترین بازار پیش‌بینی (Prediction Market) غیرمتمرکز جهان است؛ پلتفرمی مبتنی بر بلاک‌چین که کاربران در آن روی نتیجه رویدادهای واقعی آینده، از انتخابات و تصمیم‌های اقتصادی تا ورزش و کریپتو، سهم «بله» (Yes) یا «خیر» (No) معامله می‌کنند. قیمت هر سهم بین صفر تا یک دلار است و احتمال وقوع آن نتیجه را از نگاه بازار نشان می‌دهد.
پیش از هر چیز سه نکته مهم را بدانید: ایران در فهرست کشورهایی است که پالی مارکت دسترسی آن‌ها را کاملاً مسدود کرده؛ ماهیت این فعالیت شرط‌بندی روی نتیجه رویدادهاست و می‌تواند کل مبلغ را از بین ببرد؛ و گزارش‌هایی از تبلیغات گمراه‌کننده این پلتفرم منتشر شده است. این مقاله جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و توصیه‌ای برای استفاده از پالی مارکت نیست.
در ادامه سازوکار پالی مارکت، مفهوم احتمال ضمنی، نحوه تعیین نتیجه، تاریخچه، ریسک‌ها و تفاوت آن با ترید فارکس را بررسی می‌کنیم.
- پالی مارکت یک بازار پیش‌بینی است که در آن روی نتیجه رویدادهای واقعی سهم بله یا خیر معامله می‌شود.
- قیمت هر سهم بین صفر تا یک دلار است و احتمال ضمنی وقوع رویداد را نشان می‌دهد.
- طرف مقابل معامله کاربر دیگری است و نتیجه با اوراکل غیرمتمرکز UMA تعیین می‌شود.
- ایران در فهرست کشورهای کاملاً مسدود پالی مارکت قرار دارد و دور زدن آن خلاف قوانین پلتفرم است.
- طبق داده‌های زنجیره، بیشتر کاربران پالی مارکت زیان می‌کنند و سود در دست تعداد کمی حساب متمرکز است.
پالی مارکت چیست؟
پالی مارکت را شین کوپلن (Shayne Coplan) در سال ۲۰۲۰ تأسیس کرد. ایده اصلی آن ساده است: به‌جای نظرسنجی، مردم با پول خود روی نتیجه یک رویداد موضع می‌گیرند و قیمت حاصل، برآورد جمعی از احتمال وقوع آن را نشان می‌دهد. طرفداران این بازارها به آن «خرد جمعی» (Wisdom of the Crowd) می‌گویند.
پالی مارکت روی شبکه بلاک‌چین پالیگان (Polygon) کار می‌کند و معاملات آن با قراردادهای هوشمند انجام می‌شود. به همین دلیل آن را بخشی از اکوسیستم دیفای (DeFi) می‌دانند. کاربران برای ورود به پلتفرم معمولاً از یک کیف پول کریپتویی مثل متامسک استفاده می‌کنند.
پالی مارکت چگونه کار می‌کند؟
هر بازار در پالی مارکت یک سؤال مشخص با پاسخ بله یا خیر است؛ مثلاً «آیا فدرال رزرو در جلسه بعد نرخ بهره را افزایش می‌دهد؟». برای هر بازار دو نوع سهم وجود دارد و جمع قیمت سهم بله و خیر همیشه نزدیک یک دلار است.
اگر سهم «بله» ۴۰ سنت قیمت داشته باشد، یعنی بازار حدود ۴۰ درصد احتمال برای وقوع آن رویداد قائل است. اگر پیش‌بینی درست باشد، هر سهم در پایان یک دلار ارزش پیدا می‌کند و اگر غلط باشد، ارزش آن صفر می‌شود.
| قیمت سهم «بله» | احتمال ضمنی از نگاه بازار | سود هر سهم اگر درست باشد | زیان هر سهم اگر غلط باشد |
|---|---|---|---|
| ۰.۱۰ دلار | حدود ۱۰ درصد | ۰.۹۰ دلار | ۰.۱۰ دلار |
| ۰.۴۰ دلار | حدود ۴۰ درصد | ۰.۶۰ دلار | ۰.۴۰ دلار |
| ۰.۷۰ دلار | حدود ۷۰ درصد | ۰.۳۰ دلار | ۰.۷۰ دلار |
| ۰.۹۵ دلار | حدود ۹۵ درصد | ۰.۰۵ دلار | ۰.۹۵ دلار |
قیمت سهم در پالی مارکت و احتمال ضمنی
نکته مهم این است که پالی مارکت همتابه‌همتا (P2P) است؛ یعنی طرف مقابل معامله شما کاربر دیگری است که نظر مخالف دارد، نه خود پلتفرم. همچنین لازم نیست تا پایان رویداد صبر کنید و می‌توانید سهم خود را زودتر به قیمت روز بفروشید.
پرسش مهم: اگر سهم بله را ۴۰ سنت بخرم و قیمت به ۶۰ سنت برسد چه می‌شود؟
پاسخ: می‌توانید پیش از پایان رویداد سهم را ۶۰ سنت بفروشید و ۲۰ سنت سود هر سهم را بگیرید. اما اگر نگه دارید و نتیجه «خیر» شود، کل ۴۰ سنت هر سهم از بین می‌رود. یعنی قیمت در طول زمان مثل یک دارایی نوسان می‌کند.
پول معاملات و تعیین نتیجه در پالی مارکت
معاملات پالی مارکت با دلار دیجیتال انجام می‌شود، نه بیت‌کوین یا اتریوم. تا سال ۲۰۲۵ از نسخه پل‌شده استیبل کوین USDC استفاده می‌شد. طبق گزارش کوین‌تلگراف، پالی مارکت در آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد توکن جدیدی با نام Polymarket USD را جایگزین آن می‌کند که پشتوانه یک‌به‌یک USDC دارد.
نتیجه بیشتر بازارها با اوراکل غیرمتمرکز UMA تعیین می‌شود. طبق مستندات رسمی پالی مارکت (Polymarket)، هر کسی می‌تواند با سپردن وثیقه یک نتیجه را پیشنهاد دهد و اگر ظرف دو ساعت اعتراضی ثبت نشود، نتیجه قطعی می‌شود. در صورت اعتراض‌های مکرر، دارندگان توکن حاکمیتی UMA رأی‌گیری می‌کنند و فرایند ممکن است چهار تا شش روز طول بکشد. سهم برنده یک دلار و سهم بازنده صفر دلار تسویه می‌شود.
تاریخچه و اهمیت پالی مارکت
پالی مارکت در ابتدا یک پروژه کوچک کریپتویی بود. در سال ۲۰۲۲، کمیسیون معاملات آتی کالا آمریکا (CFTC) آن را به دلیل فعالیت بدون ثبت‌نام، ۱.۴ میلیون دلار جریمه کرد و پلتفرم مجبور شد کاربران آمریکایی را مسدود کند. نقطه عطف آن انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا بود؛ تا روز انتخابات بیش از ۳.۳ میلیارد دلار روی همین یک بازار معامله شد و رسانه‌ها قیمت‌های پالی مارکت را مثل یک نظرسنجی زنده دنبال کردند. اثر این انتخابات بر بازار کریپتو را در مقاله تاثیر انتخابات آمریکا بر ارزهای دیجیتال بررسی کرده‌ایم.
در سال ۲۰۲۵ پالی مارکت با خرید صرافی QCEX که مجوز CFTC داشت، مسیر بازگشت به آمریکا را باز کرد و شرکت اینترکانتیننتال اکسچنج (ICE)، مالک بورس نیویورک، تا ۲ میلیارد دلار در آن سرمایه‌گذاری کرد. صرافی آمریکایی پالی مارکت در سال ۲۰۲۶ برای عموم باز شد. مقررات مربوط به استیبل کوین‌ها در آمریکا را هم در مقاله قانون جینیس توضیح داده‌ایم.
نکته
در برخی منابع حجم معاملات پالی مارکت در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۳ میلیارد دلار ذکر می‌شود. برآوردهای دیگر این عدد را حدود ۲۱.۵ میلیارد دلار اعلام می‌کنند و پژوهشگران درباره احتمال دوبار شمارش معاملات در داده‌های زنجیره هشدار داده‌اند. پس اعداد حجم را با احتیاط بخوانید.
پالی مارکت در برابر کالشی (Kalshi)
رقیب اصلی پالی مارکت، کالشی است؛ یک صرافی بازار پیش‌بینی که از ابتدا تحت نظارت CFTC آمریکا کار می‌کند و معاملات آن با دلار آمریکا انجام می‌شود. تفاوت‌های اصلی را در جدول زیر می‌بینید:
| ویژگی | پالی مارکت | کالشی (Kalshi) |
|---|---|---|
| ساختار | پلتفرم بین‌المللی روی بلاک‌چین، به‌علاوه یک صرافی جداگانه در آمریکا | صرافی تحت نظارت CFTC آمریکا |
| پول معاملات | دلار دیجیتال (پشتوانه USDC) | دلار آمریکا |
| تعیین نتیجه | اوراکل UMA با امکان اعتراض | توسط خود صرافی طبق قوانین بازار |
| دسترسی | بسیاری از کشورها مسدود؛ ایران کاملاً مسدود | عمدتاً کاربران آمریکایی |
| حجم سال ۲۰۲۵ (برآورد) | حدود ۲۱.۵ میلیارد دلار | حدود ۲۳.۸ میلیارد دلار |
مقایسه پالی مارکت و کالشی
پالی مارکت در ایران؛ محدودیت دسترسی
طبق صفحه محدودیت‌های جغرافیایی در مستندات رسمی پالی مارکت (Polymarket)، ایران در کنار سوریه، کوبا و کره شمالی در گروه کشورهای «کاملاً مسدود» قرار دارد. در این گروه، کاربر نه می‌تواند سفارش جدید ثبت کند و نه حتی پوزیشن قبلی خود را ببندد و سفارش‌های ارسالی از این مناطق رد می‌شوند.
قوانین استفاده پالی مارکت دور زدن محدودیت جغرافیایی با وی‌پی‌ان یا ابزارهای مشابه را ممنوع کرده است. استفاده از چنین روش‌هایی می‌تواند به مسدود شدن حساب و از دست رفتن دارایی منجر شود و ریسک حقوقی هم دارد. به همین دلیل، پالی مارکت برای کاربر ایرانی گزینه قابل استفاده‌ای نیست.
هشدار
هر سرویسی که وعده دسترسی آسان ایرانیان به پالی مارکت را می‌دهد، با خطر جدی همراه است: نقض قوانین پلتفرم، مسدود شدن دارایی و احتمال کلاهبرداری. از سپردن پول یا کیف پول به این واسطه‌ها خودداری کنید.
تفاوت پالی مارکت و شرط‌بندی
پالی مارکت خود را بازار پیش‌بینی و ابزار کشف احتمال معرفی می‌کند، اما از نظر ماهیت، معامله روی نتیجه یک رویداد با پاداش ثابت، نوعی شرط‌بندی است. در بسیاری از کشورها نهادهای نظارت بر قمار، پالی مارکت را مسدود کرده‌اند و در بسیاری از چارچوب‌های حقوقی و شرعی، شرط‌بندی مجاز شمرده نمی‌شود.
تفاوت اصلی آن با قمارخانه سنتی این است که طرف مقابل شما خود پلتفرم نیست و می‌توانید پیش از پایان رویداد از موقعیت خارج شوید. اما این تفاوت، ریسک از دست دادن کل مبلغ را کم نمی‌کند.
ریسک‌های پالی مارکت
داده‌ها نشان می‌دهند که برای بیشتر کاربران، پالی مارکت جای سودآوری نیست. طبق تحلیل بلومبرگ از همه کیف‌پول‌های فعال از ابتدای ۲۰۲۵ که پی‌ام‌ان‌تی‌اس (PYMNTS) گزارش کرده، تعداد کاربرانی که دست‌کم ۱۰۰۰ دلار زیان کرده‌اند تقریباً دو برابر کسانی است که همین مقدار سود کرده‌اند. ۵ درصد کیف‌پول‌ها حدود ۷۵ درصد حجم معاملات را در اختیار داشتند و سود حساب‌های پرحجم تقریباً برابر زیان حساب‌های کوچک بود.
ریسک دیگر، تبلیغات گمراه‌کننده است. طبق گزارش وال‌استریت ژورنال که اینوستینگ لایو (investingLive) در ژوئن ۲۰۲۶ خلاصه کرده، پالی مارکت به تولیدکنندگان محتوا پول داده تا معاملات شبیه‌سازی‌شده با بردهای ساختگی را روی نسخه‌های کپی‌شده سایت نشان دهند، بدون اینکه تبلیغاتی بودن آن را اعلام کنند. پالی مارکت در واکنش گفت محتوای تبلیغاتی خود را بازبینی می‌کند.
| ریسک | توضیح |
|---|---|
| محدودیت دسترسی | ایران در فهرست کشورهای کاملاً مسدود است و دور زدن آن خلاف قوانین پلتفرم است |
| ماهیت شرط‌بندی | هر پیش‌بینی می‌تواند کل مبلغ را از بین ببرد |
| زیان‌ده بودن اکثر کاربران | سود عمدتاً در دست تعداد کمی حساب حرفه‌ای متمرکز است |
| تبلیغات گمراه‌کننده | گزارش شده که بردهای ساختگی در تبلیغات استفاده شده است |
| ریسک فنی و کریپتویی | خطای کیف پول، کلاهبرداری فیشینگ و ریسک قرارداد هوشمند |
| ابهام در نتیجه | تعیین نتیجه ممکن است مورد اعتراض قرار گیرد و چند روز طول بکشد |
مهم‌ترین ریسک‌های پالی مارکت
تفاوت پالی مارکت با ترید فارکس و CFD
پالی مارکت یک بازار شرطی و رویدادمحور است: یک سؤال، دو جواب و نتیجه یک دلار یا صفر. در مقابل، ترید فارکس و قراردادهای CFD روی قیمت پیوسته دارایی‌هایی مثل ارز، طلا و شاخص انجام می‌شود و سود یا زیان به میزان حرکت قیمت بستگی دارد. این دو را نباید یکی دانست.
| ویژگی | پالی مارکت | ترید فارکس و CFD |
|---|---|---|
| موضوع معامله | نتیجه یک رویداد مشخص (بله یا خیر) | قیمت دارایی‌هایی مثل ارز، طلا و شاخص |
| نتیجه نهایی | ۱ دلار یا صفر برای هر سهم | سود یا زیان متناسب با حرکت قیمت |
| پایان معامله | با مشخص شدن نتیجه رویداد | هر زمان که معامله‌گر ببندد |
| ابزار مدیریت ریسک | فقط فروش زودتر سهم | حد ضرر، حد سود و تنظیم حجم |
| تحلیل | پیش‌بینی رویداد | تحلیل تکنیکال و فاندامنتال قیمت |
تفاوت پالی مارکت با ترید فارکس و CFD
در ترید، ابزارهایی مثل حد ضرر، تنظیم حجم و هج کردن برای کنترل ریسک وجود دارد و انتخاب کارگزار و شناخت نهادهای نظارتی فارکس بخشی از تصمیم‌گیری است. با این حال، هر دو فعالیت ریسک از دست دادن سرمایه دارند و بدون آموزش و مدیریت ریسک نباید وارد هیچ‌کدام شد.
چه درسی از پالی مارکت برای معامله‌گران می‌توان گرفت؟
حتی اگر از پالی مارکت استفاده نکنید، قیمت‌های آن گاهی به‌عنوان نشانه‌ای از انتظارات بازار درباره رویدادهای مهم، مثل انتخابات یا تصمیم بانک‌های مرکزی، در رسانه‌ها نقل می‌شود. می‌توانید این اعداد را مثل یک نظرسنجی در کنار تحلیل خود ببینید، اما نه به‌عنوان سیگنال قطعی.
مهم‌ترین درس آن، فکر کردن بر اساس احتمال است: هر تصمیم معاملاتی یک احتمال موفقیت و یک نسبت سود به زیان دارد. این طرز فکر را با مدیریت سرمایه، روانشناسی معامله و یک پلن معاملاتی مکتوب ترکیب کنید و ایده‌های خود را پیش از معامله واقعی روی حساب دمو بیازمایید.
نتیجه‌گیری
پالی مارکت بزرگ‌ترین بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز جهان است که در آن کاربران روی نتیجه رویدادهای واقعی سهم بله یا خیر معامله می‌کنند و قیمت هر سهم، احتمال وقوع آن رویداد را نشان می‌دهد. نتیجه بازارها با اوراکل UMA تعیین می‌شود و سهم برنده یک دلار تسویه می‌شود.
اما برای کاربر ایرانی، پالی مارکت کاملاً مسدود است و دور زدن آن خلاف قوانین پلتفرم است. ماهیت شرط‌بندی، زیان‌ده بودن بیشتر کاربران و گزارش‌های تبلیغات گمراه‌کننده هم نشان می‌دهد که باید با دید انتقادی و آگاهی کامل از ریسک‌ها به آن نگاه کرد.
پرسش‌های متداول
پالی مارکت چیست؟
پالی مارکت یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز روی بلاک‌چین است که در آن کاربران روی نتیجه رویدادهای واقعی سهم بله یا خیر معامله می‌کنند. قیمت هر سهم بین صفر تا یک دلار است و احتمال ضمنی وقوع رویداد را نشان می‌دهد.
پالی مارکت چگونه کار می‌کند؟
کاربر با دلار دیجیتال سهم بله یا خیر را می‌خرد. اگر پیش‌بینی درست باشد هر سهم یک دلار می‌شود و اگر غلط باشد صفر. می‌توان سهم را پیش از پایان رویداد هم فروخت. نتیجه با اوراکل UMA تعیین می‌شود.
آیا پالی مارکت در ایران قابل استفاده است؟
خیر. ایران در فهرست کشورهای کاملاً مسدود پالی مارکت است و دور زدن این محدودیت با وی‌پی‌ان خلاف قوانین پلتفرم است و می‌تواند به مسدود شدن حساب و از دست رفتن دارایی منجر شود.
تفاوت پالی مارکت و کالشی چیست؟
کالشی یک صرافی تحت نظارت CFTC آمریکاست که با دلار آمریکا کار می‌کند و نتیجه را خودش تعیین می‌کند. پالی مارکت یک پلتفرم بین‌المللی روی بلاک‌چین است که با دلار دیجیتال کار می‌کند و نتیجه را با اوراکل UMA تعیین می‌کند.
آیا پالی مارکت شرط‌بندی است؟
از نظر ماهیت، معامله روی نتیجه یک رویداد با پاداش ثابت، نوعی شرط‌بندی است و در بسیاری از کشورها به همین دلیل مسدود شده است. این فعالیت می‌تواند کل مبلغ را از بین ببرد و با سرمایه‌گذاری تفاوت دارد.
اعلان ریسک
این مقاله صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و توصیه‌ای برای استفاده از پالی مارکت یا هر پلتفرم پیش‌بینی و شرط‌بندی نیست. دسترسی به پالی مارکت از ایران مسدود است و دور زدن محدودیت‌ها می‌تواند پیامد حقوقی و مالی داشته باشد. اطلاعات مربوط به تاریخ‌های اعلام‌شده است و ممکن است تغییر کند. هر نوع معامله، به‌ویژه با اهرم یا روی نتیجه رویدادها، ریسک بالای از دست رفتن سرمایه دارد.
